Mavis Staples - We'll Never Turn Back

Mavis Staples heeft zonder twijfel een van de meest herkenbare en aansprekende stemmen in de soul en gospelmuziek van de 20e en 21e eeuw. Als jong meisje begon ze al in 1950 met zingen in de Staple Singers, een gospelgroep die bestond uit haar vader Roebuck 'Pops' Staples, haar broer Pervis en haar zussen Cleo en Yvonne. Al snel bleek de stem van de jonge Mavis, naast het typerende stemgeluid én gitaarspel van haar vader Pops, een van de sleutels tot het succes van de Staple Singers. Er was gewoonweg nog nooit iemand geweest die gospel zo smachtend kon laten klinken. Haar gruizige, honingzoete én rauw klinkende stem was in staat om zelfs verstokte atheïsten te verleiden op hun knieën naar de kerk te kruipen om daar boete te doen. En als Mavis kreunde, dan deed sex zijn intrede in de gospel, terwijl ze tegelijkertijd geloofwaardig, doorleefd en spiritueel bleef klinken. Eind jaren '60 tekenden de Staple Singers bij Stax en maakten voor dat label een aantal geweldige soulplaten op rij. Een periode waarin naast gospel en soul het zwarte bewustzijn rond burgerrechten de belangrijkste rol speelde in hun muziek. En ook de periode dat de Staple Singers 'God's Greatest Hitmakers' werden genoemd, want die hadden ze en passant ook nog.

Halverwege de jaren '70 ging Mavis solo, maakte een aantal aardige platen en verdween tot eind jaren '80 uit beeld. Tot Prince, fan van haar stem, langskwam. Prince, met de allerbeste bedoelingen wellicht, meende Mavis indertijd te moeten opleuken met zijn 'sound'. Dat leidde tot twee hip bedoelde kruisingen tussen Prince en Mavis die het niveau muzikale nageboorte nooit helemaal ontstegen. Het was van beiden net niks. Daarna, we spreken over 1993, was het weer heel lang stil. Tot 2004, om precies te zijn. Toen kwam, in de soulrevival die al enige tijd bezig was (Solomon Burke, Bettye Lavette, Candi Staton) 'Have A Little Faith' uit. Een uitstekende plaat waarop haar roots in gospel samenvallen met haar eigen diepe geloof en spiritualiteit en verlossing. En nu ligt er dan 'We'll Never Turn Back', een plaat die, geproduceerd door niemand minder dan Ry Cooder, diep intapt op het sociale bewustzijn van Mavis.

Ry Cooder begrijpt gelukkig vele malen beter dan Prince indertijd waar het bij Mavis om draait: Mavis is een oude ziel, die het beste past in een tijdloos muzikaal decor. Het eerste nummer,' Down In Mississippi' is hiervan meteen het bewijs: donkere koortjes, een oude banjo, kale, droog klinkende drums, een vleugje Jezus en daaroverheen de gerijpte stem van Mavis zelf. Het tweede nummer 'Eyes On The Prize' opent met Cooder op gitaar: een direct vanuit zijn onderbuik spelende Cooder zoals hij nog klonk ten tijde van 'Bring The Family' van John Hiatt. En Mavis blijft, bijgestaan door een loom swingend gospelkoortje, dwars over deze hoekige blues heen kreunen, draaien, zweten en bezielen. De absolute prijspakker is het nummer 'My Own Eyes', waarin Mavis op een rijtje zet wat ze allemaal gezien heeft in haar leven, wat de prijs is die ze betaald heeft en wat er allemaal niet veranderd is, alle inspanningen ten spijt. Toch klinkt het nergens cynisch of moedeloos, integendeel. Er spreekt een groot geloof uit, gekoppeld aan een wakker bewustzijn dat zich niet opzij laat zetten door veranderende tijden en veranderende praatjes die uiteindelijk op hetzelfde blijven neerkomen. En heel terloops speelt Ry Cooder hier de ballen uit zijn broek in een opzwepend ritme dat perfect past bij de sfeer van het nummer. Dit is het echte werk; het soort werk waar hedendaagse R&B huppelkutjes niet eens van weten hoe ze daar bij in de buurt moeten komen, ook al krijgen ze er een gratis Tom Tom bij geleverd.

Liefhebbers van de wederopstanding van Bettye Lavette en Solomon Burke (beiden geproduceerd door de onvolprezen Joe Henry) doen er goed aan deze machtige cd eens te beluisteren. En mocht de geest in je neerdalen, het eind jaren '60 en eerste jaren '70 materiaal van de Staple Singers zelf is niet te versmaden.

Soul Uplifting Music, zo noemden ze dit indertijd. Wat een gelijk hadden ze.