Daniel Lanois - Acadie

Gek genoeg zijn er niet veel mensen die Daniel Lanois kennen. Toch niet een van de minste producers (o.a. U2, Peter Gabriel, Neville Brothers, Emmylou Harris, Willie Nelson, Robbie Robertson en niet te vergeten Bob Dylan) met een uniek geluid; een geluid dat zowel op zijn producties als eigen platen terug te horen valt. Donker, dreigend, atmosferisch, filmisch en gelaagd en dat allemaal zo te horen in een vuurvaste echoput opgenomen.

Acadie (land van overvloed) is zijn eerste eigen plaat. Ik sloeg er indertijd (1989) stijl van achterover. Deze plaat presenteert een verzameling etherische melodieën, gezongen met een donkerhees wenkende stem en delicaat voorzien van een in engels / frans gedrenkte folk en gospelsaus. Ieder nummer heeft zijn eigen unieke sfeer, maar vormt tegelijkertijd de plaat mee tot één sterk bezielend geheel. De engelenstem van Aaron Neville zweeft hier en daar over de muzikale wateren, en de rimtesectie van U2 voorziet een aantal nummers van een subtiel hechtende ondergrond. Veel gebruik van synthesizer (o.a. Brian Eno, met wie Lanois ooit een duoplaat opnam en met wie hij U2 succesvol produceerde) maar ook veel natuurlijke instrumenten. Het zit elkaar totaal niet in de weg. Sfeer is hier het woord, dames en heren. Een al sluipend onder je huid kruipende sfeer. En waar gaat die sfeer nu helemaal over? Over Acadie. Om te begrijpen waar dat Acadie nu over gaat, maken we even een verantwoord historisch uitstapje, dat overigens ook in muzikaal opzicht interessant is.

Acadie (of Acadïe) is een historisch gebied in het noordoosten van Amerika, dat beheerd werd door Frankrijk. De Fransen namen het land indertijd over van de Abenaki indianen. Toen in 1755 de Franse en Indiaanse oorlog uitbrak, brandden de Britten de huizen af van Acadiërs die nog niet trouw hadden gezworen aan de Britse koning. Diegenen die daarna nog weigerden werden verbannen. Veel verbannen Acadiërs kwamen uiteindelijk terecht in Louisiana, dat toen nog onder Frans bestuur stond. Ze vormden de kern van de Franstalige bewoners van Louisiana, die later Cajuns worden genoemd. De naam "Cajun" is een verbastering van het het Engelse woord voor Acadiër, "Acadian", en wordt zowel door Engels- als Franstaligen gebruikt. Niet voor niets zijn cajun invloeden dus goed terug te horen op deze plaat. De nummers op deze plaat hebben dus hun roots in dit gebied.

Acadie gaat echter ook nog over iets anders. In spiritueel opzicht symboliseert Acadie 'Het Beloofde Land' waar de arme mensen van Louisiana naar verlangden als het leven niet meebewoog. Het thema van de plaat is dus niet voor niets pijn, hoop, genade en verlossing. Nergens wordt dat beter uitgedrukt als in het nummer 'The Maker' (een uiterst geloofwaardig nummer over de relatie met de Schepper met een van de best groovende baspartijen ooit) en in de afsluiter Amazing Grace, die hier een zodanig prachtig onaards klinkende behandeling krijgt dat een heleboel andere bestaande versies, en dat zijn er nogal wat, volslagen worden uitgegumd. En dat wil wat zeggen.

Acadie raakt dus aan archetypische verlangens die we allemaal kunnen herkennen. Het verlangen naar een betere wereld, tijdens het leven maar ook na de dood. Het ervaren van pijn en de hoop op verlossing van diezelfde pijn. Acadie biedt troost. Aan de gelovigen én de ongelovigen. Aan de naïevelingen en de cynici. Acadie is een Soulplaat, zonder dat hij swingend en wel in dat genre valt. Een plaat met grote thema's, voor de grote momenten in het leven, en dat zonder pretentieus te zijn.

Kunst op een zilveren schijfje. Veel meer dan alleen een aantal liedjes. Geen serieuze platenkast zou zonder mogen.